Conservation through nature trails (Marathi)

निसर्ग भ्रमणातून निसर्ग संवर्धन

निसर्ग भ्रमंती मधून आपल्याला निसर्गाचा अनुभव घेता येतो. जेव्हा तुम्ही निसर्ग “अनुभवता” तेव्हा निसर्गाची गोडी तुमच्या मनात निर्माण होते. अशा भ्रमंतीचा मुख्य हेतू – मानवाचा निसर्ग संवर्धनामधील सहभाग किती आवश्यक आहे ते पटवून देणे – हा आहे. ह्या दृष्टीने विचार केला तर असे म्हणता येईल की निसर्ग भ्रमंती ही संवर्धनाकडे जाणारी पहिली पायरी आहे.

निसर्ग संवर्धन हा शब्द आज सर्वांच्या परिचयाचा झाला आहे. पण आपल्यापैकी खूप लोकांना कदाचित असा प्रश्न पडत असेल की एक व्यक्ती म्हणून मी निसर्ग संवर्धनासाठी काय करू शकतो / शकते ? खाली दिलेल्या बाबींवरून असे लक्षात येईल की दैनंदिन जीवनात जर प्रत्येकाने छोटे छोटे बदल केले तर त्याचे फार मोठे सकारात्मक परिणाम निसर्ग संवर्धनासाठी होवू शकतात. वाचा आणि विचार करा . . . . .

वीजेची बचत – आवश्यकता असेल तेव्हाच आणि तेवढीच वीजेची उपकरणे वापरा.

पाण्याची बचत – आवश्यक तेवढंच पाणी वापरा. वाहणारे व गळणारे नळ बंद करून पाणी वाचवा.

पुनर्वापर होवू शकेल अशा गोष्टींचा वापर – उदा. प्लास्टिक पिशव्यांचा कमीत कमी वापर करा.

कागद वाचवा – शक्य असेल तिथे कागद वाचवा. अनावश्यक छपाई टाळा.

*******************

रिथिंक – पुनर्विचार करा – एखादी गोष्ट घेण्याआधी त्याच्या गरजेचा विचार करून मगच घ्या.

रिफ्युझ – परत करा / टाळा – अविघटनक्षम गोष्टींचा वापर टाळा.

रिड्यूस – कमी करा – अविघटनक्षम गोष्टींचा वापर कमी करण्याचा प्रयत्न करा.

रियुझ – पुनर्वापर – जेथे शक्य आहे तेथे पुनर्वापर करा. उदा. बाटल्या, प्लास्टिक पिशव्या ई.

रिसायकल – पुनर्प्रकियावापर – जेथे शक्य असेल तेथे वस्तून्ची पुनर्प्रक्रिया करून वापर करा.

*******************
प्रत्येकाने निसर्ग संवर्धनामध्ये आपला वाटा उचलणे ही काळाची गरज आहे.

आपल्या दैनंदिन जीवनात केलेले छोटे छोटे बदल हे निसर्ग संवर्धनासाठी फार मोलाचे ठरू शकतात.

ह्या सर्वांचा आपल्याला तर फायदा होईलच पण त्याच बरोबर आपल्या मनात प्रचंड समाधानाची भावना देखील निर्माण होईल की आपण आपल्या पुढच्या पिढीसाठी हिरवीगार सृष्टी ठेवू शकलो.

आपण हे पर्यावरण आपल्या पुढच्या पिढ्यांकडून उसने घेतलेले आहे आणि ते त्यांना सुस्थितीत देणे ही आपली जबाबदारी आहे असे म्हणणे वावगे ठरणार नाही.

Message of conservation through NATURE TRAILS

Nature trail is a walk through nature where we learn about various components of nature which come across. We get to experience these components by getting to hear various bird calls, see various plants, flowers, spiders, insects, butterflies etc. I also explain about soil, air, water and environment as a whole.

Ultimate goal of such trails is to explain human beings’ role in conservation of nature & various natural resources.

In this context, nature trail is the first step towards nature conservation. Once you experience the “feel” of nature, you develop a liking towards nature. This ultimately leads towards action oriented nature conservation.

………………..ONLY YOU CAN DO THIS…………..

Every body is well aware of the term nature conservation. But many of you might be feeling as to what YOU can do as an INDIVIDUAL for conserving nature.

Following are a few small actions which if taken by individuals can make a big difference and these are such actions / activities which only YOU can do. Just go through and think……………..
Save electricity – Use electric appliances only when required
Save water – Use only as much required. Prevent losses by reducing leakage & by closing taps when not in use
Use recyclable material – As far as possible minimize the use of plastic bags
Save paper – Think twice before you print anything
Refuse – As far as possible refuse non-biodegradable material
Reduce – Try to reduce the use of non-biodegradable material
Reuse – Reuse the articles like plastic bags, empty cans, bottles, etc.
Recycle – Recycle wherever possible.
Most important of all is to Remember the above 4

It is the need of time that everyone of us contributed their share in conserving environment. If each of us makes small changes in our day to day habits & lifestyles, it will have a definite positive impact on conserving environment. This will not only benefit us but we will have a satisfaction of leaving behind a green world for our own future generations