KOEL Newsletter 24

January February March 2017

Season will change slowly and the summer heat will make its presence unmistakable. During summer months water scarcity is experienced by many. One can save water at home as well as in kitchen garden & home garden. Mulching is an effective way to achieve water saving in kitchen garden, home garden and house plants as well. It can be done with the help of dry leaves or partially decomposed leaves, used gunny cloth etc. This helps in reducing evaporation losses of water from soil. It also helps in controlling weeds. It can even be done for plants in pots.

हळू हळू ऋतू बदलेल आणि उन्हाळ्याची तीव्रता जाणवू लागेल. अनेक ठिकाणी दर वर्षी पाणी टंचाईची समस्या जाणवते. अशा वेळी उपलब्ध पाण्याचा संवर्धनात्मकरित्या केलेला वापर फार उपयोगी ठरू शकतो. घरगुती पातळीवर तसेच परसबागेतही पाण्याची बचत करणे शक्य आहे. परसबागेतील व कुंडीतील झाडांसाठी पाणी बचत करताना आच्छादन हे एक प्रभावी माध्यम आहे. झाडाच्या भोवती वाळलेल्या पानांचे किंवा अर्धवट कुजलेल्या पालापाचोळ्याचे किंवा जुन्या गोणीच्या कपड्याचे (बारदानाचे) आच्छादन करता येते. आच्छादनामुळे जमिनीतील पाण्याची वाफ होण्याचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे झाडाला घातलेले पाणी जास्त काळ मातीत राहून झाडाला उपलब्ध होते. तसेच आच्छादनामुळे झाडाभोवती गवत वाढण्याचे प्रमाण पण खूप कमी होते.

Meet a Plant

Common Name: Golden Shower / Indian Laburnum / बहावा

Botanical Name: Cassia fistula

Family: Fabaceae

Description: This is a medium sized deciduous tree. Hanging clusters of lemon yellow flowers on a leafless tree make it look spectacular. Its pods are long and cylindrical.

Flowering season: April – June

हा मध्यम आकाराचा पानझडी वृक्ष आहे. पिवळ्या फुलांचे असंख्य घोस जेव्हा संपूर्ण झाडाला भरून टाकतात तेव्हा हा वृक्ष खूप देखणा दिसतो. याच्या शेंगा लांब असतात.

या झाडाची फुले, पाने व शेंग हे सर्व ‘निसर्गातील घटकांची चित्रे  रंगवा २’ या पुस्तकात मुलांना रंगवता येतील. या मालिकेत ३ पुस्तके आहेत. या पुस्तकांबद्दल अधिक माहितीसाठी ही  लिंक पहा http://krishivarada.in/about-books/

Children can colour flowers, leaves & pod of this tree from ‘Nature Colouring Activity Book 2’. There are 3 books in this series. To know more about these colouring books see the link http://krishivarada.in/about-books/

Environment Conservation Series

आम्ही गेली काही वर्षे स्वयंपाकघरातील ओला कचरा व घराच्या परिसरातील पालापाचोळा वापरून खत तयार करत आहोत. घरगुती ओल्या कच-यामध्ये आपल्यासाठी अखाद्य असे भाग असले तरी त्यात निसर्गाच्या  दृष्टीने फार महत्त्वाचे घटक असतात. हे घटक पुनर्चक्रीकरणाच्या माध्यमातून निसर्गाला परत केल्यास निसर्गाचे चक्र पूर्ण होण्यास मदत होऊ

स्वयंपाकघरातील ओला कचरा व पालापाचोळयाचे थर Layers of kitchen waste and leaf litter in heap kept for decomposition

शकते. अशाप्रकारे तयार केलेल्या खतामुळे जमिनीची सुपीकताही वाढू शकते. हे खत घरातील कुंड्यामधील किंवा   परिसरातील झाडांना घालता येऊ शकते. आपल्या घरातील ओल्या कच-याचे मूल्यवर्धन जर प्रत्येकाने केले तर घरगुती कच-याची समस्या सुटण्यास मदत होईल. तसेच नसर्ग संवर्धनाला हातभारही लागेल.

डॉ. होमी भाभा बाल वैज्ञानिक स्पर्धेसाठी या वर्षीच्या कृती संशोधन प्रकल्पाच्या ‘माझी पर्यावरणपूरक सवय’ या मुख्य विषयाला धरून अथर्वने ‘घरगुती ओल्या कच-याचे मूल्यवर्धन’ या विषयावर प्रकल्प सादर केला (इयत्ता सहावी). अथर्वने केलेल्या अभ्यासादरम्यान अशा पद्धतीने तयार केलेल्या खताचा पालेभाजीच्या बियाण्याच्या उगवण व वाढीवर सकारात्मक परिणाम दिसून आला.

Stepwise depiction of process of compost making as drawn by Atharva for his project

Since last few years we have been making compost from kitchen waste and leaf litter from our home garden. Even though kitchen waste contains non consumable parts for humans it is not a waste for nature. Rather it contains many nutrients which should be returned to soil in the form of compost. This helps in completing nature’s cycle of nutrients. If everybody converts kitchen waste into compost it will help solving the problem of kitchen waste dumping. It will also help in nature conservation.

ट्रेमधील डाव्या बाजूच्या ३ चौकोनातील मुळा, माठ व पालकची रोपे ही खत न घातलेली रोपे आहेत व उजवीकडील ३ चौकोनातील रोपे ही माती व खतातील मिश्रणातील आहेत.
Seedlings of leafy vegetables – 3 squares on left side of tray are without using compost while 3 squares on right side of tray are with compost.

Our son Atharva presented his project on value addition of kitchen waste for Dr. Homi Bhabha Young Scientist Exam (Std. 6). During his study and project preparation he found that there was a noticeable difference in germination and growth of seedlings of leafy vegetables where home made compost was used. Photo of seedling tray above clearly shows the result.

 

International Day of Forests 2017

Greetings on the occasion of International Day of Forests!

Shrubs, climbers, medium to large trees retained or planted in a home garden can give such forest effect. It can provide food and shelter to many creatures like insects, birds, butterflies, etc. It becomes a kind of habitat in itself in small area. Such efforts contribute to nature conservation. Every such effort – small or big – is need of time today.

Fallen leaf litter in a home garden shelters many insects which are food for birds. Such leaf litter releases nutrients in the soil upon decomposition and helps in controlling soil erosion as well as infiltration of water in the soil. One such thing in nature has multiple benefits.
We are taking efforts to create & maintain a habitat in a small place available around our house.Each of us can definitely do one such thing to sustain our own species.
आंतरराष्ट्रीय वन दिन २०१७
आपल्या घराच्या आवारात – जागेच्या उपलब्धतेनुसार – असणाऱ्या किंवा लावलेल्या झुडुपे, वेली, माध्यम तसेच मोठ्या वृक्षांमुळे जंगलसदृश परिणाम अनुभवता येऊ शकतो. हे वृक्ष अनेक सजीवांना आसरा तसेच अन्न पुरवत असल्यामुळे अशा ठिकाणी एक छोटीशी परिसंस्थाच तयार होते. या ठिकाणी अनेक प्रकारचे छोटे प्राणी, पक्षी, फुलपाखरे, कीटक, कोळी इत्यादी पाहायला मिळतात.
या छोट्या मोठ्या झाडाझुडुपांचा जमिनीवर पडणारा पालापाचोळा तसाच राहू दिला तर तयार होणारे हे आच्छादन नैसर्गिकरित्या कुजत असताना जामिनीला अन्नघटकांचा पुरवठा तर करतेच आणि त्याच बरोबर  जमिनीची धूप थांबवून जमिनीत पाणी मुरण्याचे प्रमाणही वाढवते. या पालापाचोळ्यात राहणाऱ्या किंवा वाढणाऱ्या कीटक व इतर छोट्या सजीवांना खाण्यासाठी पक्षांचाही वावर वाढतो. अश्या प्रकारे वर म्हटल्याप्रमाणे जागेच्या उपलब्धतेनुसार घराच्या परिसरात असा अधिवास निर्माण केल्यामुळे किंवा राखून ठेवल्यामुळे घराजवळच्या जागेत आपण निसर्गाची झलक बघू शकतो.
हे सर्व आम्ही आमच्या घराच्या परिसरात अनुभवत आहोत. असे छोटे मोठे अनेक प्रयत्न होणे मानवाच्या अस्तित्वासाठी गरजेचे आहेत.

World Wetlands Day 2017 Events

To create and spread awareness about wetlands we conducted slide show on wetlands for 2 high schools of Dapoli Taluka

Madhusudan L Karmarkar, A G Highschool Branch School Umbarle on 7 February 2017

Wetland introduction with special reference to mangrove ecosystem found in adjoining regions of Dapoli – coastal Maharashtra (India) We explained the students about Ramsar Convention, importance of wetlands, types of wetlands, bird and other life supported by wetlands, etc. Students took interest in understanding the various aspects related to wetlands. We are thankful to the teachers of school for their co-operation for this event.

 

 

Aai Anandi Gopal Mahajan Vidyamandir, Kolthare on 8 February 2017

Mangrove ecosystem – their importance, adaptation and role We conducted slide show about wetlands and their importance with special reference to Mangrove. Since this village is located on west coast of Maharashtra (India) students have seen the mangroves. Through the slide show we explained them about role of mangroves and their adaptations such as pneumatophores, stilt roots, viviparous germination, etc. We also explained about World Wetland Day and its this year’s theme. Total of 114 students attended the slide show. Their active participation in the form of questions made it interactive. We are thankful to the school committee members and teaching staff for their co-operation for the event.

 

World Wetlands Day 2017

World Wetlands Day 2017 – 2 February 2017   

Greetings on the occasion of World Wetlands Day 2017! Children can colour this wetland ecosystem and celebrate this day. This is just an activity and not a competition. It is to spread awareness about wetlands.

View of Mangrove at Anjarle creek

Schools can also participate by colouring this sketch. You can take photos of children colouring the sheet and send it to us along with name of school, village / city and name of teacher who conducted the activity.

You can e-mail the photo / scanned copy of coloured sketch to us. (our e-mail – naturetrails@krishivarada.in )

Few sketches received upto 28 February 2017 will be published on Facebook page of Nature Colouring Activity and / or our blog.

जागतिक पाणथळ जागा दिवस २ फेब्रुवारी २०१७

जागतिक पाणथळ जागा दिवस २०१७ निमित्ताने आपल्याला शुभेच्छा!  वर्षभर किंवा वर्षातील काही महिने पाणी असलेल्या जागा उदा. सरोवर, तलाव, दलदल असलेली जागा, कोकण किनारपट्टीवरील खारफुटीची वने (खाजणवने) इत्यादींचा पाणथळ जागांमध्ये समावेश होतो.

Stilt roots of Rhizophora show adaptation of Mangroves
शाळेमधील विद्यार्थी व विद्यार्थिनी सोबतचे पाणथळ जागेचे चित्र रंगवून हा दिवस साजरा करू शकतात. ही  स्पर्धा नसून पाणथळ जागा व त्यांचे महत्व विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचावे यासाठीच एक ऐच्छिक उपक्रम आहे. विविध शाळाही या उपक्रमात उत्स्फूर्तपणे सहभागी होऊ शकतात. शक्य झाल्यास विद्यार्थी चित्र रंगवताना किंवा रंगवलेली चित्रे हातात घेऊन विद्यार्थी व त्यांचे शिक्षक असे १ – २ फोटो आम्हाला खालील ई-मेलवर पाठवा.  शाळेचे नाव, शिक्षकांचे नाव व सहभागी विद्यार्थ्यांची संख्या आणि इयत्ता ही  माहिती २८ फेब्रुवारी  २०१७ पूर्वी पाठवा. शक्य तेवढे फोटो व शाळेचे नाव इ . आम्ही आमच्या ब्लॉग वर किंवा / फेसबुक पेजवर शेअर करू ज्यायोगे पाणथळ जागांबद्दलची जाणीव जागृती व त्याचे महत्व या कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या व्यक्ती आणि इतरही अनेकांपर्यंत पोहचू शकेल. (ई -मेल – naturetrails@krishivarada.in)  

Sketch for colouring is available on following link of our website  http://bit.ly/2jWtjod

रंगवण्यासाठीचे चित्र आमच्या वेबसाईट वरील पुढील लिंकवर उपलब्ध आहे  http://bit.ly/2jWtjod

Nature Guide Workshop

Nature trail is a walk through nature wherein the participants of trail gain knowledge about the various components of nature like plants, birds, butterflies, spiders, forests, etc. After experiencing nature through nature trail, the participants’ interest in nature tends to increase. This can lead to their active participation in conservation without which it cannot be achieved. They also learn to appreciate the nature around us and its importance in our life.

Conducting nature trail for interested groups
Conducting nature trail for interested groups

I have been conducting nature trail since 1998 for people of various age groups. Since 2007 I have been doing this at Dapoli. It has been a great and enriching experience for me to have worked as a resource person for nature trail. Interest and enthusiasm of participants of various trails have encouraged me to conduct more trails. It has also given immense satisfaction of being able to create and spread awareness about nature and conservation through this educational programme.

Last week I got an opportunity to conduct one day workshop at Anjarle, Taluka Dapoli for interested participants to work as a nature guide. I conducted 2 sessions during the workshop which covered how to conduct a nature trail and glimpses of biodiversity around us. I highlighted various aspects like need of learning about nature around us as well as being able to present it to the group while working as a Nature Guide in future.

Inaugural function
Inaugural function

 

Conducting a session on Be a Nature Guide
Conducting a session on Be a Nature Guide

This workshop was organised by Sahyadri Nisarga Mitra, Chiplun (www.snmcpn.org) under one of their projects with giz, Germany and Forest Department Ratnagiri, Government of Maharashtra.

Shri. Bhau Katdare explained about the importance and scope of being a Nature Guide. He further said that by developing such Nature Guides it can provide a source of income for such guides. While doing this activity conservation can also be achieved since awareness and importance spreads amongst local people as well as tourists. Ms. Supriya explained what is biodiversity, its magnitude and importance.

Both of my sessions during this workshop have been effective due to my experience of conducting nature trail since 1998. Shri Bhau Katdare, President, Sahyadri Nisarga Mitra, Ms. Supriya Zhunzhunwala, Project Advisor, giz, Germay, Mr. Dalvi from Forest Department, Maharashtra and Mr. Sandesh Devkar, Sarpanch, Grampanchayat, Anjarle were also present during the workshop. Good support from Anjarle Grampanchayat was received for this programme. Interested persons from Anjarle as well as nearby villages participated in this workshop.

Participants attentively listening to the session
Participants attentively listening to the session

गेल्या अनेक वर्षांपासून मी निसर्ग भ्रमणाचे कार्यक्रम घेत आहे. सुरुवातीला मुंबईतील काही संस्थांबरोबर आणि २००७ साली दापोलीला आल्यावर इथे येणाऱ्या पर्यटकांसाठी तसेच शाळा / कॉलेजच्या विद्यार्थ्यांसाठी हे नेचर ट्रेल घेत आहे. नेचर गाईड किंवा निसर्ग मार्गदर्शक म्हणून काम करताना दापोली परिसरातील निसर्गाचे अंतरंग उलगडून सांगताना ….. पर्यावरणातील अजैविक घटक – हवा, पाणी, माती तसेच वनस्पती, पक्षी, फुलपाखरे, कीटक, कोळी यासारख्या सजीव घटकांची ओळख करून देताना किंवा निसर्गातील विविध साखळ्या समजावून सांगताना एक वेगळाच आनंद मिळतो आणि निसर्गाबद्दलची जाणीव जागृती अनेकांपर्यंत पोहोचविल्याचे समाधानही मिळते.

Practical session conducted during the event
Practical session conducted during the event

मात्र गेल्या आठवड्यात मला निसर्ग मार्गदर्शक कार्यशाळेमध्ये मार्गदर्शन करण्याची संधी मिळाली. यात माझ्या जवळ जवळ १८ वर्षांच्या अनुभवावर आधारित अनेक मुद्दे मी मांडले आणि ते सर्वांना भावलेदेखील. ही कार्यशाळा सह्याद्री निसर्ग मित्र चिपळूण या संस्थेने giz, Germany आणि वन विभाग रत्नागिरी, महाराष्ट्र शासन यांच्याबरोबर त्यांच्या सुरु असलेल्या प्रकल्पांतर्गत घेण्यात आली होती.

—Jilpa Prashant Nijasure

Oriental Magpie Robin दयाळ

Oriental Magpie Robin दयाळ
Copsychus saularis
This is a medium sized black and white bird. It holds its tail upright while feeding and sitting. It is a common bird of cities as well as villages. It is also a common backyard bird. Females are dull in colour. It feeds on insects.
img_0607
Often we get to see this bird around our house. It perches on top branches of the trees, on wires, sometimes on fence wall while sometimes can be seen on ground while feeding.

Magpie Robin Male - sitting on electric cable
Magpie Robin Male – sitting on electric cable

काळा आणि पांढऱ्या रंगाचा हा पक्षी शहरे, गावे तसेच परसबागेत अगदी सहजपणे बघायला मिळतो. अनेकवेळा हा शेपटी वर करून बसलेला दिसतो. आमच्या घराच्या परिसरात हा अनेकवेळा दिसतो – कधी फांदीच्या टोकावर बसून गाणं म्हणतो तर कधी विजेच्या तारेवर बसतो तर कधी जमिनीवर उड्या मारत मारत कीटक शोधतो.
Magpie Robin Female looking for food
Magpie Robin Female looking for food

Home Gardening with Natural Habitat

परसबाग आणि नैसर्गिक अधिवास
Making any garden – be it home garden or kitchen garden – look nice and lively is a result of focused and consistent efforts. In any area, there are always many plant species which grow naturally. When we tend to keep such species along with the desired crops / vegetables / fruits, it helps to create a habitat.

Clerodendrum serratum भारंगी
Clerodendrum serratum भारंगी

पक्षी आणि फुलपाखरे कोणत्याही बागेला जिवंतपणा आणतात. ते जर आपल्या परसबागेत यायला हवे असतील तर त्या दृष्टीने बागेचं नियोजन करायला हवं. कोणत्याही ठिकाणी आपल्या नियोजित लागवडीबरोबरच अनेक नैसर्गिक वनस्पती (छोटी झुडुपे, वेली, गवतांचे प्रकार, जमिनीलगत पसरत वाढणा-या वनस्पती, इ.) उगवत असतात. यातील काही प्रकारच्या वनस्पती जर आपल्या बागेत वाढू दिल्या तर त्यामुळे एक प्रकारे अधिवास निर्माण होण्यास मदत होते. अशा ठिकाणी पक्ष्यांची किलबिल ऐकू येते आणि अनेक प्रकारची रंगीबेरंगी फुलपाखरेही वेगवेगळ्या लयीत उडताना दिसतात.
Holarrhena antidysenterica कुडा
Holarrhena antidysenterica कुडा

This habitat makes butterflies and birds feel at home and they prefer to visit such locations. Many-a-times such creatures tend to stay at such locations. We have been experiencing this in our home garden. In addition to few vegetables and flowering plants that we have planted, we have retained many naturally growing plant species. This makes our garden look lively due to chirping of birds and fluttering of butterflies.
Urena lobata
Urena lobata

अशा प्रकारे बाग तयार केल्याने आपल्याला हवी असलेली फुले, फळे व भाज्या तर मिळतातच पण पक्षी, फुलपाखरे आणि इतर सजीवांना घर देऊ शकल्याचे समाधानही मिळते. या विषयाचा अंतर्भाव आम्ही आमच्या विविध प्रकल्पांसाठी मार्गदर्शन करताना करतो.
Cassis tora टाकळा
Cassis tora टाकळा

In short, our home garden can become “home for nature” – to birds, butterflies & other creatures – in addition to providing fruits, flowers and vegetables to us. We always include this perspective in our technical guidance to various farms.
Costus speciosus कस्थ
Costus speciosus कस्थ

Cock’s Comb कुर्डू

Celosia argentea – Silver spiked cock’s comb (Amaranthaceae)

One of the monsoon flora, this plant flowers during August to November. The spikes attract butterflies and bees. It can be seen on hill slopes as well as along road side.

img_0521

It is a fast growing plant which can be seen in large numbers and clusters. It adds to the beauty of the road when grows along roadside.

wp_20160915_12_47_04_pro

कुर्डू ही पावसाळ्यात उगवणारी वनस्पती असून डोंगर, डोंगर उतार तसेच रस्त्याच्या कडेलाही बघायला मिळते. याच्या फुलांचे छोटे तुरे ऑगस्ट ते नोव्हेंबर महिन्यात बघायला मिळतात. या तुऱ्यांवर फुलपाखरे तसेच मधमाश्या उडताना दिसतात.

img_8206

Leea plant and butterflies

Leea (Leea asiatica Syn. Leea aspera) plant when in bloom offers feast to butterflies. Many species of butterflies can be seen on the plant.
दिंडा या वनस्पतीच्या फुलांवर अनेक प्रकारची फुलपाखरे बघायला मिळतात.

Grass Yellow
Grass Yellow
These Grass Yellow butterflies were seen gathering in large numbers on the flowers of Leea.
In another photo Angled Pierrot butterflies are seen.
Angled Pierrot
Angled Pierrot
In following photo Great Eggfly is seen balancing itself on these small flowers. खालील फोटोत दिंड्याच्या इवल्याश्या फुलांवर कसंबसं बसण्याचा प्रयत्न करणारं ग्रेट एगफ्लाय फुलपाखरू दिसत आहे
Great Eggfly
Great Eggfly

Finger millet cultivation

Finger Millet (Eleusine coracana) is commonly cultivated in Kharif season in Konkan on hilly slopes. It has started flowering at some locations. Rice cultivation is seen on levelled terraces or low lying flat areas while Finger Millet is seen on hilly terrain. This is a common landscape in monsoon in Konkan.
WP_20160819_09_47_44_Pro
नाचणी / नागली या तृणधान्य पिकाची लागवड खरीप हंगामामध्ये कोकणात अनेक ठिकाणी केली जाते. वरकस जमिनी तसेच डोंगर उताराच्या जमिनीवर हे पीक लावले जाते. सध्या काही ठिकाणी हे पीक फुलाच्या अवस्थेमध्ये आहे.
WP_20160810_11_03_15_Pro
सपाट किंवा पाणथळ जागी भात शेती आणि डोंगर उतारावर नाचणी किंवा वरीची लागवड असे चित्र आपल्याला पहायला मिळते.